گرایش : مدیریت سیستم های اطلاعاتی

عنوان : عوامل موثر بر کیفیت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي مدیریت

دانشگاه آزاد اسلامي واحد دهاقان

دانشكـده مديريت – گروه آموزشي مديريت دولتي

پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد (M. A)

گـرايش مدیریت سیستم های اطلاعاتی

عنــوان:

عوامل موثر بر کیفیت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي مدیریت (مطالعه موردی: دیوان محاسبات کشور)

استاد راهنما:

دكتر ماشالله ولیخانی 

استاد مشاور:

دکتر علیرضا شیروانی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

چکیده ……………………………………………………………………………………… 1

فصل اول: کلیات پژوهش

مقدمه ………………………………………………………………………………………. 3

اظهار مسآله…………………………………………………………………………………… 4

اهمیت و ضرورت پژوهش……………………………………………………………… 5

اهداف پژوهش …………………………………………………………………………….. 8

فرضیه های پژوهش…………………………………………………………………….. 9

قلمرو پژوهش …………………………………………………………………………… 9

روش پژوهش   ………………………………………………………………………….. 10

تعریف نظری و عملیاتی………………………………………………………………. 11

فصل دوم : ادبیات پژوهش

مقدمه……………………………………………………………………………………. 14

سیستمهای اطلاعاتی……………………………………………………………….. 15

معرفی انواع سیستمهای اطلاعاتی و سیستمهای اطلاعات مدیریت…….. 17

سیر تحول کاربرد سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات……………… 19

سیر تحول در تأثیر واحد سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات……….. 23

سیر تحول سازمان در به کارگیری سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات….. 25

سطوح بلوغ فناوری اطلاعات……………………………………………………….. 28

سیستم های اطلاعاتی به عنوان سیستم های اجتماعی………………………. 30

سیستم های اجتماعی……………………………………………………………………. 31

تئوری سیستم های اجتماعی، سیستم های اطلاعاتی و استراتژی………………. 32

چارچوبی انتقادی برای استراتژی سیستم های اطلاعاتی………………………. 34

طبقه بندی ناکامی سیستم های اطلاعاتی…………………………………………. 36

مشارکت و تأثیر کاربر در موفقیت سیستم های اطلاعاتی…………………….. 40

توجه استراتژیک به سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات …………… 43

تعریف مدیریت استراتژیک……………………………………………………………… 44

برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات ……………………………………………. 45

دستاورهای برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات……………………….. 53

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

ضرورت تدوین برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات……………………. 54

مزایای تدوین برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات………………………. 56

فرآیند برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات…………………………….. 57

گونه شناسی استراتژی سیستم های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات……….. 60

شبکه استراتژیک……………………………………………………………………….. 60

استراتژی عمومی فناوری اطلاعات………………………………………….. 63

مزیت رقابتی ثمره تکنولوژی اطلاعات………………………………………….. 69

چارچوبی برای تجزیعه و تحلیل مزیت رقابتی…………………………… 73

تجزیه و تحلیل صنعتی…………………………………………………………. 74

موقعیت یابی سازمان در صنعت……………………………………………….. 74

اطلاعات به عنوان منبع استراتژیک………………………………………… 76

تغییر استراتژیک و سیستم های اطلاعاتی………………………………….. 77

چارچوبی برای مدیریت تغییر سیستم های اطلاعاتی……………… 79

پیشینه پژوهش………………………………………………………………….. 84

فصل سوم: روش پژوهش

مقدمه   …………………………………………………………………………….. 98

روش پژوهش ……………………………………………………………………… 98

جامعه آماری………………………………………………………………………… 100  

نمونه و روش تعیین حجم نمونه …………………………………….. 100

ابزار جمع آوری اطلاعات ……………………………………………………. 100

روایی و پایایی پرسشنامه……………………………………………… 101

متغیرهای پژوهش ……………………………………………………………. 102

روش تجزیه و تحلیل اطلاعات………………………………………………. 103

فصل چهارم : گردآوری داده وتجزیه وتحلیل نتایج

مقدمه …………………………………………………………………………. 105

توصیف شاخص های جمعیت شناختی…………………………………… 106

تجزیه و تحلیل توصیفی متغیرها……………………………………….. 110

آمار استنباطی………………………………………………………………….. 112

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری و پیشنهادات

مقدمه…………………………………………………………………………… 119

یافته های پژوهش…………………………………………………………….. 119

بحث و نتیجه گیری…………………………………………………………….. 124

پیشنهادهای پژوهش………………………………………………………… 127

منابع و مآخذ………………………………………………………………… 136

منابع فارسی………………………………………………………………….. 136

منابع لاتین………………………………………………………………. 139

ضمائم………………………………………………………………………. 147

چکیده انگلیسی………………………………………………………………. 164

چکیده:

اشتراك گذاري اطلاعات سازماني در سطح وسيع، نیازمند زيرساختهای فناوري اطلاعات مي باشد. هدف از پژوهش مطالعه ارتباط بین عوامل انسانی، ساختاری، محیطی، ظرفیت برنامه ریزی و ظرفیت تغییر با موفقيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي در دیوان محاسبات استان فارس می باشد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نوع پیمایشی می باشد و جامعه آماری شامل کارشناسان و حسابرسان دیوان محاسبات استان فارس بالغ بر 300 نفر می باشد. ابزار گرداوری اطلاعات، پرسشنامه عوامل موثر بربرنامه ریزی استراتژیک سیستم های اطلاعاتی مدیریت که شامل 38 سوال و و پایایی این پرسشنامه 82/. برآورد گردید. یافته های پژوهش نشان داد که عوامل انسانی، ساختاری، محیطی، ظرفیت برنامه ریزی و ظرفیت تغییر بر موفقيت برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي موثر می باشد و براساس یافته های آزمون فریدمن عامل انسانی از اهمیت بالاتری نسبت به سایر عوامل از دید پاسخگویان برخوردار می باشد.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

سيستمهاي اطلاعاتي، سيستمهايي هستند كه اطلاعات لازم براي تصميم گيري را براي افراد تصميم گير فراهم مي آورند. اطلاعاتي را كه سيستمهاي اطلاعاتي در اختيار كاربران قرار مي دهند خدمات سيستمهاي اطلاعاتي مي ناميم. براي اينكه سيستمهاي اطلاعاتي بتوانند خدمات مناسب را در اختيار كاربران قرار دهند نيازمند در اختيار داشتن سخت افزار و نرم افزار مناسب و نيروي انساني آموزش ديده و با انگيزه اند كه در هر صورت، هزينه هاي بالايي را براي سازمان در بر دارند. با عنايت به موارد فوق لازم است كه سازمانها به سنجش كيفيت خدمات سيستمهاي اطلاعاتي خود بپردازند و نتيجه آن را به عنوان بازخور وارد سيستم كرده ، در جهت بهبود عملكرد و افزايش كيفيت و بهره وري سيستم از آن بهره گیری كنند. كيفيت سيستم اطلاعاتي
مي تواند به عنوان ميزان مشاركت واقعي يك سيستم اطلاعاتي معين در نيل به اهداف سازماني مورد سنجش قرار گيرد( مهدوی، 1386: 236) .

بنابراین نیاز می باشد متناسب با تغییرات محیطی(داخلی و خارجی) سیستم‏های اطلاعاتی بهبود یابند تا بتوانند به نیازهای‏ اطلاعاتی مدیران و واحدهای سازمانی بهتر پاسخگو باشند. این امر مستلزم آن می باشد که این سیستم‏ها از جهات مختلف‏ مورد ارزیابی قرار گرفته و با شناخت نقاط ضعف و شناخت‏ وضعیت‏های محیطی بتوان آنها را بهبود بخشید و تجربه نشان داده می باشد، که عدم توجه درست به موارد فوق،گسترش سیستم‏های اطلاعات در کسب و کار عموما موجب‏ جایگزینی معضلات جدید به جای معضلات قدیمی می‏گردد و این باعث می‏گردد تا فواید مورد انتظار حاصل نشوند،علی رغم‏ افزایش سرمایه‏گذاری در سیستم‏های اطلاعات،بهره‏وری ارتقا نیافته و این امر در سالهای گذشته موجب مطرح شدن‏ موضوع‏هایی زیرا پارادوکس بهره‏وری شده می باشد.پس برای رسیدن به اثربخشی بالا لازم می باشد که سیستمهای اطلاعاتی‏ مدیریت و راههای ارزیابی آن بخوبی شناخته شده ، و با شناخت نقاط ضعف و قوت به رفع اشکالات موجود بپردازیم.

1-2 اظهار مساله

اطلاعات يكي از منابع اصلي و با ارزش براي مديران سازمانها می باشد. تأثیر و ارزش اطلاعات نسبت به ساير منابع، مانند مواد اوليه و امور مالي، داراي ويژگي خاص می باشد. هر چه حجم و پيچيدگي عمليات وسيعتر مي گردد اطلاعات اهميت بيشتري پيدا مي كند. علاوه بر اين، سرمايه گذاري براي استقرار سيستمهاي اطلاعاتي بسيار بالا می باشد. براي يك چنين سرمايه گذاري سنگيني فقط يك هدف مي تواند وجود داشته باشد و آن، جلب رضايت بهره گیری كننده نهايي در داخل يا خارج سازمان می باشد(مهدوی،1386: 236).

سيستم هاي اطلاعاتي در سازمانها نه تنها مبادلات اطلاعات روزمره را به عهده دارند، بلكه به عنوان يك مزيت رقابتي در كسب وكار، ايفاي تأثیر مي كنند(وارد[1]،2002) .

براي برنامه ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي چارچوبهاي متفاوتي ارائه شده می باشد ، ولي هنوز سازمانها در تدوين استراتژيهاي فناوري اطلاعات با مشکلاتي مواجه هستند که نهايتاً اين معضلات منجر به شکست برنامه‌ها مي‌گردد. اين شکست‌ها غالبا به اين دليل می باشد که چارچوبهاي مختلف برنامه‌ريزي استراتژيک فناوري اطلاعات، در شناسايي معضلات ريشه‌اي مربوط به سيستم‌هاي اطلاعاتي که بندرت معضلات فني و تکنولوژيک هستند، دچار ناکارايي هستند که اين امر ناشي از توجه نکردن به ارتباط بين فناوري اطلاعات با محتواي سازماني می باشد. سه تأثیر اساسي فناوري اطلاعات عبارتند از نقشهاي اجرايي، عملياتي و رقابتي. تأثیر اجرايي شامل اتوماسيون فعاليتهاي حسابرسي و کنترل می باشد که مستلزم استقرار يک بستر کارا از فناوري اطلاعات می باشد. تأثیر عملياتي، يک حالت توسعه يافته‌اي از تأثیر اجرايي می باشد، با اين وجه تمايز که شامل ايجاد و استقرار يک بستري از فناوري اطلاعات می باشد که باعث ايجاد توانايي در اتوماسيون کل فرايندهاي تجاري سازمان مي‌گردد. تأثیر رقابتي هم، شامل استقرار يکسري برنامه هاي کاربردي جديد از فناوري اطلاعات می باشد که بتوان به آن به عنوان يک مزيت رقابتي در محيط بازار نگريست. امروزه بيشتر به تأثیر و اساس رقابتي فناوري اطلاعات توجه مي‌گردد. بنابراين براي بهره گیری از فناوري اطلاعات بعنوان يک مزيت رقابتي ما نياز به برنامه ريزي استراتژيک داريم تا بتوان از آن در تحقق اهداف استراتژيک سازمان بهره گیری نمود (حاکی،1386: 84).

پس امروزه، سرمایه‏گذاری در حوزه سیستم‏های اطلاعات یکی‏ از موضوعهای مطرح در تمامی سازمانهاست.در بسیاری‏ موارد،سرمایه‏گذاری در این حوزه موجب صرفه‏جویی‏ فراوانی در هزینه شده می باشد و در موارد دیگر بهره‏وری، متناسب با میزان سرمایه‏گذاری، ارتقا نیافته می باشد. این موضوع‏ در مدیریت جدید و حتی مدیریت کلاسیک مطرح بوده و هست.زمانی برنامه‏ریزی و طراحی‏های انجام شده مثمرثمر خواهد بود که بر مبنای یک نظام ارزیابی، سنجیده شده و نواقص آن رفع شوند. در این پژوهش کوشش برآن می باشد که عوامل موثر بر کیفیت برنامه ریزی استراتژیک سیتم های اطلاعاتی مورد مطالعه قرار بگیرد.

1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش

انفجار اطلاعات را بایستی مهمترین حادثه صنعتی قرن بیستم‏ دانست که سایر عرصه ‏های صنعت را تحت الشعاع خود قرار داده می باشد.در دنیای رقابتی امروز،اطلاعات،همتراز سرمایه‏ و نیروی انسانی، در شمار عوامل تولید و به عنوان مهمترین‏ مزیت نسبی بنگاههای اقتصادی محسوب می‏گردد.درهمین‏ راستا،سیستم‏های جامع اطلاعات مدیریت در کشورهای پیشرفته صنعتی از سالها پیش و در کشور ما طی سالهای اخیر مورد توجه خاص مدیران قرار گرفته می باشد.به‏ همین دلیل،استقرار یک سیستم جامع کارآمد،همیشه جزء دغدغه ‏های اصلی مدیران شرکتهای بزرگ بوده می باشد و مانند هر موضوع دیگری در کشور ما از شرایط بومی و فرهنگی‏ خاص خود برخوردار می باشد(حاکی، 1386: 89).

درعصر حاضر ، مديران نياز پيدا كرده اند كه اطلاعات[2] مربوط به اموري را كه با آن سروكار دارند بشناسند، گردآوري و تحليل كنند، سازمان بدهند و با مراعات سه عامل مهم سرعت، دقت و هزينه كه در همه فعاليتهاي سازمانهاي عصر حاضر بدون استثناء ديده مي گردد، آنرا مبادله كنند. لذا مدير براي آنكه قادر باشد تصميم خردمندانه اي براي سازمان اتخاذ نمايد بايد از همه اطلاعات، راجع به وضعيت يا مشكلات مربوط به موضوعي كه مي خواهد درمورد آن تصميم گيري نمايد، آگاه باشد. بدين ترتيب ارزش و اهميت اطلاعات مشخص مي گردد. يعني اگر به مدير اطلاعات غلط و نامربوط داده گردد، تصميمات او به گونه قطع داراي اشتباه خواهد بود. ولي اگر به مدير اطلاعات صحيح و مربوط داده گردد، تصميمات او به گونه قطعي نه، ولي به احتمال زياد داراي صحت و تناسب لازم براي سازمان، خواهد بود، البته به شرط آنكه توان تصميم گيري و بكارگيري اطلاعات در مدير وجود داشته باشد. اطلاعات درون هر سيستم در هر لحظه از زمان داراي ساختي می باشد كه دانش و آگاهي[3] آن سيستم را تشكيل مي دهد. اين دانش به گونه تدريجي و در طول زمان از طريق جذب پاره هاي مختلف اطلاعات يا داده[4] و تبديل آن به اطلاعات پديد آمده می باشد. اگر سيستم پيوسته از محيط پيرامون خود اطلاعات كسب كند، دانش آن پيوسته درحال افزايش و گسترش بوده و از حالت بسيط و ساده به حالت پيچيده و متنوع تغيير مي نمايد. رمز موفقيت هر مدير ونظام مديريت در هر سازمان اين می باشد كه بتواند گام به گام داده هاي جديد را با دانش پيشين سازمان پيوند دهد و مقدمات دريافت و آماده سازي اطلاعات نوين را فراهم آورد. بكوشد تا به فراخور وضع سازمان و با در نظر داشتن مراتب مختلف زيرمجموعه آن سازمان، توان دريافت اطلاعات جديد را در سازمان بالا ببرد . ازسویی فقر ضعف اطلاعات موجب مي گردد كه مديريت سازمان نه تنها تصوير درست و كاملي از آينده نداشته باشد، بلكه حتي نتواند نقاط قوت وضعف وضع گذشته و موجود سازمان را درست و كامل بشناسد. در نتيجه نه مي تواند هدف گذاري صحيح بكند و نه قادر می باشد فعاليتهاي مناسبي را براي سازمان طراحي نمايد و پيرو اين امر از منابع سازمان بهره گیری بهينه نخواهد كرد. لذا مي توان يكي از عمده ترين دلايل عدم كارآيي و عدم موفقيت سازمانها را تصميم گيري ضعيف يا غلط يابي به موقع مديريت سازمان به علت عدم وجود اطلاعات كافي و مناسب دانست و اين مي تواند به دليل اهميت كافي قايل نشدن براي اطلاعات، تأمين نكردن زيربناهاي مناسب، و ضعف در توليد، سازماندهي، ذخيره سازي و اشاعه اطلاعات مناسب، دقيق، صحيح، قابل اعتماد، به هنگام وكامل باشد(قاضی زاده،1385:1).

هیکس[5] (2004) با مرور گزارشها و مورد پژوهشهاي انجام شده درمورد کاربرد این فناوري در کشورهاي در حال توسعه به نتیجه مشابهی رسیده ( 101-112 ). وي در مطالعه اي با مطالعه نوشته ها، نظرخواهی از متخصصان دولت الکترونیکی و تحلیل بیش از 40 گزارش درمورد دولت الکترونیکی از کشورهاي در حال توسعه نتیجه می گیرد که تنها 15 درصد از ابتکار اقدام ها در این زمینه با موفقیت قرین بوده اند،
اما 35 درصد آنها کاملاً شکست خورده و 50 درصد آنها نیز با ناکامی نسبی مواجه شده اند. در ایران نیز وضع چندان بهتري حاکم نبوده می باشد، چنانکه در یک نظرسنجی تنها 12 درصد از مدیران و کارکنان سازمانهاي دولتی، اعتقاد به موفقیت اینگونه سازمانها در کاربرد سیستمهاي اطلاعات مدیریت داشته اند (مشایخی،1384: 196).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

بنابراين استقرار سيستم هاي اطلاعاتي مؤثر به مقصود افزايش كارآيي و كارآمدي نظام اداري، جلوگيري از افزايش بي رويه ي هزينه ها، افزايش اثربخشي، كاهش تصدي گري و افزايش كيفيت خدمات با رويكرد مشتري محوري در بخش دولتي از اهميت ويژه اي برخوردار می باشد و از سوي ديگر در نظر داشتن اهميت شناخت سازمان در طراحي و استقرار سيستم هاي اطلاعاتي مديريت، به نحوي كه اين سيستم ها بتوانند هم تحت تأثير آن قرار گرفته، هم بر آن تأثير گذارند، انكارناپذير می باشد.

[1] Ward

[2] Information

[3] – Intelligence

[4] – Data

[5] Heeks

تعداد صفحه : 173

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان