عنوان : بررسي تأثیر آموزش شبیه ساز بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

دانشگاه علوم انتظامي امین

دانشكده فرماندهی و ستاد

پايان نامه كارشناسي ارشد رشته فرماندهی و مديريت

عنوان:

بررسي تأثیر آموزش شبیه ساز بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هواپیمایی ناجا

استاد راهنما:

دكتر یوسف محمدی مقدم

استاد مشاور:

سرهنگ ستاد خلبان رجب مولایی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

1-1) مقدمه……………………………….. 2

1-2) اظهار مسئله……………………………… 3

1-3) اهمیت و ضرورت پژوهش………………………………. 4

1-4) اهداف پژوهش………………………………. 6

1-5) سؤالهای پژوهش………………………………. 7

1-6) فرضیه ها و مدل پژوهش……………………………….. `7

1-7) قلمرو زماني، قلمرو مکاني و موضوع تحقيق……………….. 9

1-8) تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها…………………………….. 9

1-8-1) شبیه ساز پروازی………………………………. 9

1-8-2) آموزش شبیه ساز پروازی………………………………. 10

1-8-3)توانمندسازی کارکنان……………………………… 10

1-8-3-1) دانش پروازی………………………………. 11

1-8-3-2) مهارت پروازی………………………………. 12

1-8-3-3) توجه پروازی………………………………. 12

1-9) اختصار……………………………… 14

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1) مقدمه……………………………… 16

2-2) سازمان، عامل انسانی و آموزش……………………………….. 17

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-2-1)اهمیت و ارزش عامل انسانی در سازمان…………………. 17

2-2-2) آموزش کارکنان……………………………… 19

2-2-3) اهميت آموزش……………………………….. 20

2-2-4) روش­های آموزش……………………………….. 22

2-2-5) عوامل مؤثر بر آموزش كاركنان……………………………… 24

2-2-6) شبیه ساز پروازی………………………………. 26

2-2-6-1) تاريخچه……………………………… 26

2-2-6-2) آشنایی با شبيه ساز پرواز……………………………..26

2-2-6-3) انواع شبیه سازها و تعاریف آن……………………………… 29

2-2-6-4) ویژگی­های شبيه‌ساز پرواز……………………………… 35

2-2-6-5) فناوري شبیه ساز و كاربردهاي آن در صنعت هوايي………….. 37

2-2-6-6) اصول آموزش توسط شبيه ساز……………………………… 43

2-2-7) هواپیمایی ناجا…………………………….. 45

2-3) ارزشیابی آموزشی………………………………. 48

2-3-1) مفهوم ارزشیابی آموزشی………………………………. 49

2-3-2) اهداف ارزشیابی آموزشی………………………………. 50

2-3-3) رویکردهای ارزشیابی آموزشی………………………………. 51

2-4) اثربخشی آموزشی………………………………. 56

2-4-1) تعریف اثربخشی………………………………. 57

2-4-2) مفهوم اثربخشی آموزشی………………………………. 58

2-4-3) معیارهای سنجش اثربخشی آموزشی………………… 60

2-5) توانمندسازی کارکنان……………………………… 61

2-5-1) مفهوم و تعاریف توانمند سازی………………………………. 62

2-5-2) اهميت و ضرورت توانمندسازي………………………………. 63

2-5-3) رویکردهای توانمندسازي………………………………. 65

2-6) پیشینه پژوهش………………………………. 86

2-6-1) توانمندسازی و آموزش……………………………….. 86

2-6-2) تحقیقات داخلی………………………………. 89

2-6-2-1) حوزه عمومي………………………………. 89

2-6-2-2) حوزه تخصصي……………………………… 92

2-6-3) تحقیقات خارجی………………………………. 93

2-7) الگوی تحلیلی و مفهومی………………………………. 94

2-8) اختصار……………………………… 96

فصل سوم : روش شناسی پژوهش

3-1) مقدمه……………………………… 98

3-2) نوع و روش پژوهش………………………………. 98

3-2-1) ابزار و روش گردآوری داده ها ……………………………..100

3-2-2) روش آماری تجزيه و تحليل داده‌ها ……………………100

3-3)جامعه و نمونه آماري………………………………. 101

3-4) روايي و پايايي پرسشنامه……………………………… 103

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

4-1) مقدمه……………………………… 105

4-2) مشخصه‌هاي عمومي پاسخ دهندگان…………………. 105

4-2-1) درجه سازمانی………………………………. 106

4-2-2) میزان تحصیلات………………………………. 106

4-2-3) سن پاسخ دهندگان……………………………… 107

4-3) تحلیل های تک متغیره…………………………….. 107

4-3-1) آموزش شبیه ساز پروازی………………………………. 107

4-3-2)دانش پروازی………………………………. 108

4-3-3) مهارت پروازی………………………………. 109

4-3-4) توجه پروازی………………………………. 110

4-3-5) میانگین آماره‌های توصیفی برای متغیرهای پژوهش……….. 110

4-4) تحليل‌هاي دومتغيره…………………………….. 111

4-5) تحليل‌هاي چند متغيره…………………………….. 112

4-6) آزمون فرضيه‌ها…………………………….. 114

4-7) اختصار……………………………… 116

فصل پنجم : نتيجه‌گيري و پيشنهادها

5-1) مقدمه……………………………… 119

5-2) مروري بر چارچوب کلي تحقيق…………….. 119

5-3) يافته‌هاي پژوهش……………………………….. 120

5-4) فرضیه های پژوهش……………………………….. 123

5-5) بحث و نتيجه‌گيري………………………………. 125

5-6) پيشنهادهاي تحقيق………………………………. 127

5-6-1) پيشنهادهاي اجرایی………………………………. 127

5-6-2) پیشنهادهای پژوهشی………………………………. 128

5-7) محدودیت‌های پژوهش………………………………. 129

منابع و پیوست ها…………………………….. 130

چکیده:

بی شک آموزش مؤثر و نافذ یکی از ابزارهای مهم در توانمندسازی کارکنان برای رسیدن به اهداف سازمانی می باشد. از مهمترین عوامل توانمندسازی کارکنان می توان به دانش، مهارت و توجه آنان تصریح نمود. در این پژوهش به گونه تخصصی به مطالعه این سؤال پرداخته شده که تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر دانش، توجه و مهارت کارکنان پروازی به چه میزان می باشد؟ لذا در این مطالعه، جامعه آماری کلیه خلبانانی هستند که دوره آموزش شبیه ساز پروازی را طی کرده اند. پرسشنامه محقق ساخته پژوهش با مشاوره خلبانان و صاحب نظران، حول موضوع تخصصی مذکور تدوین و روایی و پایایی آن مطالعه گردید. با روش پیمایش میدانی تعداد 58 پرسشنامه جمع­آوری گردید و تجزیه و تحلیل آنها به روش تحليل رگرسیون خطی، و همبستگی پیرسون با بهره گیری از نرم‌افزار SPSS، ويرايش 18 انجام گردید.

یافته های پژوهش نشان می دهد که آموزش شبیه ساز تأثیر مثبت و معناداری بر ارتقای توانمندسازی کارکنان پروازی هوا ناجا دارد. تحلیل ضرایب رگرسیون مؤید آن می باشد که آموزش به ترتیب بیشترین تأثیر را بر ارتقای مهارت، توجه و دانش پروازی خلبانان داشته می باشد. لذا بهره گیری از آموزش شبیه ساز پروازی به عنوان یکی از مؤلفه های استاندارد آموزش در صنعت هوانوردی ضروری می باشد و می تواند منجر به ارتقای سطح مهارت، دانش و توجه کارکنان پروازی و در نتیجه پیشگیری از بروز سوانح و رویدادهای هوایی و خسارت های جانی و مالی گردد.

پیشگفتار:

در پی شتاب تغییرات و دگرگونیهای محیطی، سازمانها برای بقاء در این عرصه ناگزیر بایستی به سطح بالایی از دانش و اطلاعات دست یابند، علاوه برآن از کارکنان خلاق، دانش­مدار با قدرت تصمیم گیری بهره­مند باشند. کارکنان توانمندی که با احساس مسئولیت، خلاقیت، ابتکار، اعتماد به نفس و احساس تعلق سازمانی و توانا در کار گروهی با عملکرد خوب بتوانند در افزایش بهره وری سازمان تأثیر مؤثری اعمال کنند. در سازمان های نظامی با کارکنان پروازی این امر اهمیت ویژه ای دارد. به نحوی که با ظهور شبیه سازهای پروازی تمرکز سازمانهای نظامی و دفاعی دنیا بر بهره گیری از این تکنولوژی در راستای بهبود عملکرد کارکنان و کاستن هزینه های آموزشی و تلفات جانی و مالی متمرکز شده می باشد. این موضوع در میهن ما امری نوظهور می باشد و مستلزم توجه و پژوهش و عملگرایی بیشتری خواهد بود.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

اين تحقيق در پنج فصل ارائه شده می باشد. فصل اول به كليات تحقيق اختصاص داده شده می باشد. در فصل دوم به مقصود انتقال دانش عمومی در مورد متغیرهای پژوهش، ضمن مرور مباني نظري موضوع تحقيق، چارچوب لازم جهت حمايت از فرضيه­های تحقيق عرضه مي‌گردد. فصل سوم به روش‌شناسي تحقيق مي‌پردازد. در فصل چهارم داده‌هاي جمع‌آوري شده از مطالعة ميداني، مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرند و در انتها فصل پنجم نتايج و پيشنهادهاي کاربردی (اجرایی) و پژوهشی در زمينة موضوع مورد بررسي عرضه مي‌گردد.

با تمام مشکلاتی که گریبانگیر محقق بود به خصوص با در نظر داشتن اینکه پژوهش در محیط نظامی انجام می گردید و دسترسی به بعضی از اسناد و اطلاعات با مشکل مواجه بود؛ این پژوهش برای علاقمندان خود نتایج مفیدی خواهد داشت. از طرفی با در نظر داشتن اهمیت و بدیع بودن موضوع کارشده، این پایان نامه با مطالعه یک جامعه ایرانی مشارکت خود را به انجام رسانیده می باشد. باشد که با کمک اساتید و صاحب نظران در این زمینه بتوانم تحقیقات گسترده اي را در آینده به انجام برسانم.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

امروز با پیشرفت فناوری های جدید و به کارگیری سامانه های نظامی پیچیده در نیروهای مسلح به ویژه در صنعت هوانوردی تربیت نیروی انسانی متخصص، ماهر و مجرب پروازی از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. به موازات توسعه صنعت هوانوردی در سازمانهای هوایی، صنعت شبیه ساز پروازی از اهمیت خاصی در آموزش برخوردار می باشد.

پس ازبه وجود آمدن هواپیمای موتوردار تمرینات اولیه روی نمونه اصلی هواپیما انجام می گرفت به طوری که دانشجویان خلبانی کنترل سمتی با سکان عمودی را در تاکسی و کنترل با ELEVATORرا با پرواز کوتاه می آموختند. جنگ جهانی اول باعث توسعه این شیوه آموزش خلبانی به ویژه در کشورهای ایتالیا و فرانسه گردید. در سال 1915 یک دستگاه الکتریکی برای ضبط زمان عکس العمل برای تصحیح نوسانات در سیمولاتورها مورد بهره گیری قرار گرفت. سپس برای القا کردن شرایط خارجی به خلبان از قبیل بارش باران ، مه، تاریکی و … تمهیدات و وسایل کمکی در سیمولاتورها در نظر گرفته گردید که این کار اولین بار توسط آلمانی ها انجام گرفت. با شروع جنگ جهانی دوم نیاز به آموزش های خلبانی برای هواپیما های جنگنده به شدت افزایش پیدا نمود. با پیشرفت صنایع هوایی در آن وقت از قبیل ملخ های با گام متغییر و ارابه های فرود متحرک و سرعت های مانور بالاتر، شبیه سازی کردن این قسمت ها در سیمولاتور اهمیت ویژه ای به خود گرفت (معظمی گودرزی، 1385، ص17). بسیاری از مطالعات نشان داده اند که می توان مهارت های کسب شده در سیمولاتورهای پروازی را با موفقیت در هواپیما ها به اجرا گذاشت. با توسعه رایانه، شبیه سازها امروزه کاربرد وسیع تری پیدا کرده اند به طوری که در بیشتر آموزش های عملی از این سامانه کمک گرفته می گردد شبیه سازها توانسته اند درآموزش رانندگی و تیر اندازی با تانک، پرواز، کنترل ترافیک هوایی، رهگیری هوایی، درگیری هوایی، بمباران هوا به زمین و تیراندازی های هوا به هوا و زمین به هوا و هم چنین آموزش نگهداری سیستم های هواپیما جایگاه خاصی پیدا کنند تا جایی که می توان گفت شبیه سازها در ساده ترین آموزش های عملی تا پیچیده ترین آنها بالاخص در نیروهای مسلح کاربرد دارند.

درحال حاضر نظر به اهمیت و ضرورت شبیه ساز در بحث ارتقای سطح توانمندی کارکنان پروازی و تأثیر آن در کاهش نرخ سوانح هوایی و خسارت های جانی و مالی، هواپیمایی ناجا با وجود تنوع وسایل پرنده و گستردگی جغرافیایی مأموریت ها از این سامانه محروم می باشد.

2-1- اظهار مسئله

شتاب تغییرات و دگرگونیهای محیطی، فضای رقابتی فشرده­ای را ایجاد کرده می باشد. سازمانها برای بقا در این عرصه ناگزیر بایستی به سطح بالایی از دانش و اطلاعات دست یابند، علاوه برآن از کارکنان خلاق، دانش­مدار با قدرت تصمیم گیری بهره­مند باشند. کارکنان توانمندی که با احساس مسئولیت، خلاقیت، ابتکار، اعتماد به نفس و احساس تعلق سازمانی و توانا در کار گروهی با عملکرد خوب بتوانند در افزایش بهره وری سازمان تأثیر مؤثری اعمال کنند.

مسئولیت آموزش، یاد دادن و تغییر رفتار می باشد. اگر آموزش به فراگیری و تحول منجر نشود، هیچگاه توان افزایی اتفاق نخواهد افتاد (بلانچارد،1996: 116). امروزه آموزش و توانمندسازی کارکنان به عنوان ابزاری برای اثربخشی سازمان و کسب مزیت رقابتی مورد توجه قرار می­گیرد. بی­شک آموزش مؤثر و نافذ یکی از ابزارهای مهم در توانمندسازی کارکنان برای رسیدن به اهداف سازمانی می باشد. آموزش اغلب وسیله ارتباطی می باشد که برای گروه مشخصی از افراد در نظر گرفته می­گردد و هدف آن توسعه مهارت ها، اصلاح رفتارها و بالا بردن سطح توانمندی این افراد می باشد. تمرکز اصلی آموزش بر این می باشد که چه چیزهایی بایستی شناخته گردد. واژه آموزش از اصول مهم کاری در سازمان می باشد و از آنجا که مهمترین بُعد این واژه، پرورش و رشد مهارت­ها و تخصص­های کاری می باشد، پایه­ریزی و استمرار طریقه آموزش در سازمان های امروزی تأثیر به سزایی در تخصصی اقدام کردن ودر واقع پیشرو بودن آن سازمان دارد. امروزه صنعت هوانوردی با قدمت یک صد ساله به یک ضرورت تبدیل گشته و تحولات چشمگیري به خصوص در دهه اخیر داشته می باشد. به موازات توسعه این صنعت، شبیه ساز پروازی از اهمیت خاصی در آموزش و صنعت هوایی برخوردار شده می باشد .یکی از راههای کاهش سوانح هوایی افزایش آموزش به وسیله شبیه سازها می باشد. شبیه ساز های پروازی تجهیزاتی هستند که کلیه مراحل پروازی را به صورت مجازی شبیه سازی می کنند، مانند چک های قبل از پرواز ( شامل چک های بیرونی وسیله پرنده و داخل کابین وسیله پرنده می گردد .) نشستن و برخاستن   ( یکی از مشکل ترین مراحل پروازی می باشد و عواملی زیرا سرعت، درجه حرارت، وزن وسیله پرنده و… در آن تأثیر گذار می باشد.) عکس العمل در موقع بروز اشکال و حالت اضطراری ( واکنش صحیح و درست که خلبان در موقع بروز اشکال در وسیله پرنده از خود نشان می دهد.) و… با کمک این وسیله اجرای آموزش با حداقل هزینه و ضایعات (سرمایه انسانی و تجهیزاتی ) میسر خواهد بود . و محدودیت زمانی برای آموزش آن مطرح نمی باشد .هواپیمایی ناجا برای بالا بردن سطح آموزش خلبانان و تکنسین فنی و با هدف کاهش سوانح و حفظ سرمایه های ملی ( نیروی انسانی و تجهیزات ) نسبت به اعزام کارکنان متخصص جهت آموزش با شبیه ساز به خارج کشور و در حال حاضر نیز به علت خودکفایی داخلی و بومی سازی این صنعت مهم در داخل انجام می شود و آموزش هاي خلباني ( بال ثابت و بالگرد ) در حوزه هاي مختلف در شرايط فعلي تحريم بسيار هزينه بر بوده و اجراي بخشي از آموزش هاي فوق به وسيله شبيه سازي متحرك هواپيماهاي مختلف جهت كاهش هزينه ها از ضروريات مي باشد. با در نظر داشتن مطالب فوق این سؤال درذهن به وجود می آید به چه میزان آموزش شبیه ساز پروازي منجر به ارتقای توانمندی کارکنان خلبان هواپیمایی ناجا می گردد؟

3-1- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

با در نظر داشتن اهمیت شبیه ساز های پروازی در سیستم های نظامی که مؤثرترین تکنولوژی آموزشی در جهت ارتقاء نظری و عملی کارکنان تحت آموزش می باشد و با در نظر داشتن کمبود خلبان و صرف هزینه گزاف جهت تربیت و آموزش خلبان، بهره گیری از شبیه سازها در امر آموزش فوق العاده حیاتی می باشد .این در حالی می باشد که بهره گیری از شبیه سازهای پروازی در جهان مرسوم گشته و تحقق این امر ضمن داشتن صرفه اقتصادی، به رفع مشکل تنگناهای انرژی هم در آینده کمک  می نماید و ضایعات نیروی انسانی و تجهیزاتی را به حداقل ممکن می رساند. ازطرفی درصد موفقیت در عملیات ها ومأموریت های سازمانی در گرو بهره گیری بهینه از شبیه سازهای پروازی می باشد. امروزه در کشورهایی همانند روسیه، آمریکا و … که توانایی ساخت وسیله پرنده هم را دارد حداکثر بهره گیری از شبیه سازهای پروازی و حداقل بهره گیری از وسیله پرنده بعمل می آید. در کشور ما نیز شبیه سازهای پروازی در این خصوص می توانند تأثیر به سزایی در آمادگی و ارتقای سطح توانمندی خدمه پروازی داشته باشد. با در نظر داشتن موارد مطروحه، جواب دادن به سؤالات پژوهش ساده نیست و ابعاد مختلفی دارد که می بایستی مورد کنکاش و پژوهش قرار گیرد. آموزش يكي از راه­هاي اصولي و منطقي هدايت کوشش­هاي كاركنان و سازمان می باشد و باعث به كارگيري استعداد هاي نهفته، تقويت قدرت تخيل، به وجود آمدن اعتماد به نفس و حس انعطاف پذيري فكري در كاركنان خواهد گردید. حال با در نظر داشتن شرایط خاص و ويژه بحث آموزشي در هواپيمايي نيروي انتظامي، ريسك پذيري بالاي پرواز در حين آموزش با وسايل اصلي پرنده، صرف هزينه هاي هنگفت و … توسعه به كار گيري شبيه سازها در فرايند آموزشي از اهميت خاصي برخوردار مي باشد. نظر به اينكه آموزش عملي با وسايل پرنده ضمن اينكه مخاطراتي رابه همراه دارد، در فضاي عملياتي، استرس زيادي را به فراگير، استاد ومربي وارد مي نمايد كه اين استرس در كارايي واثر بخشي آموزش به گونه مستقيم ويا غير مستقيم تأثير منفي خواهد گذاشت.

در پروازهاي آموزشي هوايي، نشستن وبرخواستن يكي از سرفصل هاي آموزشي می باشد در صورتي كه قبلاً فراگير با شبيه ساز اين اقدام را چندين مرتبه انجام داده باشد با اعتماد به نفس بيشتري در پرواز واقعي مي تواند اين آموزش را فراگيرد وكمترين مخاطره را خواهد داشت، در صورتي كه اين آموزش با شبيه ساز انجام نشده باشد نگراني وقوع سانحه يا رويداد به فراگير واستاد استرس فراواني را وارد خواهد كرد واحتمال بروز هرگونه سانحه با دغدغه هاي موجود آموزشي وجود خواهد داشت، آموزش وضعيت هاي اضطراري[1] و عادی[2]به علت مخاطرات و ريسك پذيري بالاي آن، تنها بايستي به وسيله شبيه ساز وضعيت هاي اضطراري آموزش داده گردد واين آموزش­ها بايد ملكه ذهن گردند تا خلبان در چنين وضعيتي در كمترين زمان وبدون فكر اقدامات لازم را به اقدام آورد، در غير اين صورت سانحه­اي جبران ناپذيراتفاق خواهد افتاد كه موجب تلف شدن سرمايه هاي ملي (تجهيزات و نيروي انساني) مي­گردد.

با اين وجود با در نظر داشتن تحريم هاي اعمال شده توسط استكبار جهاني و محدوديت هاي منابع مالي دولت، امكان جايگزيني وسايل پرنده موجود، به سختي فراهم مي گردد. از طرفي به كارگيري وسايل پرنده اصلي در امر آموزش جهت تمرين وافزايش مهارت، موجب فرسودگي و استهلاك زودرس وسايل را فراهم مي­نمايد. چنانچه به كارگيري شبيه سازها در فرآيند آموزشي کارکنان پروازی بسیار مهم می باشد. دراین پژوهش به مطالعه تأثیر آموزش شبیه ساز پروازی بر توانمندی کارکنان پروازی پرداخته خواهد گردید.با اين وجود تدوین طرح و برنامه مشخصی در این خصوص لازم به نظر می رسد . امید می باشد که نتیجه این پژوهش برای بهره گیری مدیران و مسؤلان در این زمینه مفید واقع گردد.

[1]Emergency

[2]Normal

تعداد صفحه : 153

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان