گرایش : تحول

عنوان : بررسي ارتباط بین جو سازماني با استرس شغلي و خلاقيت در كاركنان   اداره کل بیمه سلامت

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علی آباد کتول

دانشکده مدیریت و حسابداری

پایان­ نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشدM.A

رشته مدیریت دولتی گرایش تحول

عنوان:

بررسي ارتباط بین جو سازماني با استرس شغلي و خلاقيت در كاركنان اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی

استاد راهنما:

دکتر پرویز سعیدی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

استاد مشاور:

دكتر هرمز مهرانی  

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

فصل اول: کلیات پژوهش

1-2- بيان مسأله تحقيق…………………………… 1

1-3- اهميت و ضرورت انجام تحقيق…………………………. 3

1-4- سؤالات تحقيق…………………………. 4

1-4-1- سؤالات تحقيق…………………………. 4

1-5-فرضيه ‏هاي پژوهش………………………….5

1-6-اهداف تحقيق………………………….6

1-7- روش انجام پژوهش…………………………. 8

1-8-روش گردآوری اطلاعات…………………………. 8

1-9-حدود پژوهش…………………………. 8

1-9-1- محدوده موضوعي…………………………. 8

1-9-2- محدوده مكاني…………………………. 8

1-9-3- محدوده زماني…………………………. 8

1-10-جامعه‌ی آماری و نمونه‌آماری پژوهش………………………….9

1-11-تعريف واژه‌ها و اصطلاحات…………………………. 9

فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش

2-1-مقدمه………………………….. 12

بخش اول: مبانی نظری پژوهش…………………………… 14

الف: جو سازمانی…………………………… 14

2-2-1-تعاریف جو سازمانی…………………………… 14

2-2-2-ویژگی‌های سازمانی…………………………… 24

2-2-3-عوامل مؤثر بر جو سازمانی…………………………… 27

2-2-4-ابعاد جو سازمانی…………………………… 30

2-2-5-انواع جو سازمانی…………………………… 31

2-2-6-نظریه‌های جو سازمانی…………………………. 34

2-2-6-1-مدل جو سازمانی هالپین و کرافت……………………………. 34

2-2-6-2-مفهوم‌پردازی رنسیس لیکرت از جو سازمانی…………………………. 41

2-2-6-3-مفهوم‌پردازی هوی و سیبو از جو سازمانی…………………………… 42

2-2-6-4-مفهوم‌پردازی هریسون از جو سازمانی…………………………. 46

2-2-6-5-مفهوم‌پردازی هاجست از جو سازمانی…………………………… 47

2-2-6-5-مفهوم‌پردازی ویزبورد از جو سازمانی…………………………… 48

2-2-6-6-مفهوم‌پردازی تاجی‌یوری از جو سازمانی…………………………… 50

2-2-6-7-مدل مفهومی………………………………….51

ب: استرس شغلی…………………………… 52

2-3-مقدمه………………………….. 52

نشانه‌هاي استرس……………………………. 56

2-3-1-منابع استرس شغلي…………………………… 58

2-3-2-پي‌آمدهاي ناشي از استرس شغلي…………………………… 59

ج: خلاقیت……………………………. 61

2-4-خلاقیت……………………………. 61

2-4-1-تعريف خلاقيت……………………………. 62

تعريف خلاقيت از ديدگاه روانشناسي…………………………… 62

تعريف خلاقيت از ديدگاه سازماني…………………………… 63

2-4-2-منشأ خلاقيت……………………………. 64

2-4-3-مدل‌هاي فرآيند خلاقيت…………………………. 68

2-4-3-1-مدل والاس…………………………. 69

2-4-3-2-مدل روسمن………………………….69

2-4-3-3-مدل اسبورن…………………………. 70

2-4-3-4-مدل آمابيل…………………………. 70

2-4-3-5-مدل پلسک…………………………. 71

2-4-5-عوامل مؤثر بر خلاقيت…………………………. 72

2-4-6-نوآوری…………………………… 80

بخش دوم: پیشینه پژوهش (تحقیقات انجام شده داخلی)………….. 81

بخش سوم: پیشینه پژوهش (تحقیقات انجام شده خارجی)…………. 86

فصل سوم: روش ‌پژوهش

مقدمه………………………….. 95

3-1-مدل مفهومی…………………………… 95

3-2- روش پژوهش…………………………… 97

شکل 3-1: مدل مفهومی پژوهش محقق ساخته بر اساس نظریه هالپین و کرافت (1962).. 52

3-3-جامعه آماری…………………………… 98

3-4-حجم نمونه………………………….. 98

3-5- روش نمونه‌گيري…………………………… 98

3-6-ابزار جمع آوری داده ها ………………………….99

3-6-1- مطالعات کتابخانه‌ای…………………………… 101

3-7- تعيين روايي تحقيق…………………………… 102

3-8- پايايي تحقيق…………………………… 102

3-9-روش‌ها و ابزار تجزيه و تحليل داده ‏ها……………..105

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1- مقدمه………………………….. 107

4-2-تجزیه و تحلیل‌های توصیفی…………………………… 108

4-2-1-مطالعات جمعیت‌شناختی نمونه مورد مطالعه…….. 108

4-2-1-1-مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن متغیر جنسیت………… 108

4-2-1-2-مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن متغیر سن……………. 109

4-2-1-3- مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن متغیر میزان تحصیلات………. 110

4-1-2-4-مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن متغیر سابقه کار…………… 111

4-1-2-5-مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن رشته تحصیلی……………. 112

4-1-2-6-مطالعه توصیفی نمونه آماری با در نظر داشتن سمت سازمانی…………….. 113

4-2)توصیف متغیرهای پژوهش…………………………. 114

4-2-1)جو سازمانی…………………………. 114

4-2-2)روحیه گروهی…………………………. 115

4-2-3)بازدارندگی(مزاحمت)…………………………. 116

4-2-3)بازدارندگی(مزاحمت)………………………….116

4-2-4) صمیمیت…………………………. 117

4-2-5) بی‌علاقگی…………………………. 118

4-2-6) فاصله‌گیری…………………………. 119

4-2-7) مراعات(ملاحظه‌گری)…………………………. 120

4-2-8) نفوذپذیری…………………………. 121

4-2-9) کارمداری (تأکید بر تولید)………………………….122

تجزیه و تحلیل استنباطی…………………………… 123

4-3-آزمون فرضیات……………………………. 123

4-3-1-مطالعه پایایی پژوهش…………………………… 124

آزمون قابلیت اعتماد پرسشنامه مورد بهره گیری در پژوهش…………… 124

4-3-2- وضعيت نرمال بودن متغيرهاي عوامل جو سازمانی (روحیه گروهی، بازدارندگی(مزاحمت)، صمیمیت، بی‌علاقه‌گی، فاصله‌گیری، مراعات(ملاحظه‌گری)، نفوذپذیری، کارمداری(تأکید بر تولید))، استرس شغلی و خلاقیت……… 125

4-3-3- آزمون فرضیه اصلی1: آزمون مربوط به وجود همبستگی بین جو سازمانی و استرس شغلی….. 126

4-3-4- آزمون فرضیه فرعی(1-1): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین روحیه گروهی و استرس شغلی…….128

4-3-5- آزمون فرضیه فرعی(1-2): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین بازدارندگی(مزاحمت) و استرس شغلی…… 130

4-3-6- آزمون فرضیه اصلی(1-3): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین متغیر صمیمیت و استرس شغلی ……132

4-3-7- آزمون فرضیه فرعی(1-4): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین بی‌علاقه‌گی و استرس شغلی…… 134

4-3-8- آزمون فرضیه فرعی(1-5): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین فاصله‌گیری و استرس شغلی……. 136

4-3-9- آزمون فرضیه فرعی(1-6): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین مراعات(ملاحظه‌گری) و استرس شغلی…….138

4-3-10- آزمون فرضیه فرعی(1-7): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین نفوذپذیری و استرس شغلی…….. 140

4-3-11- آزمون فرضیه فرعی(1-8): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین کارمداری(تأکید بر تولید) و استرس شغلی……142

4-3-12- آزمون فرضیه فرعی(1-9): آزمون مربوط به وجود ارتباط بین جنسیت و استرس شغلی……… 144

4-3-13- آزمون فرضیه اصلی2: آزمون مربوط به وجود همبستگی بین جو سازمانی و خلاقیت………. 145

4-3-14- آزمون فرضیه فرعی(2-1): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین روحیه گروهی و خلاقیت……. 147

4-3-16- آزمون فرضیه فرعی(2-3): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین متغیر صمیمیت و خلاقیت……. 151

4-3-17- آزمون فرضیه فرعی(2-4): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین بی‌علاقه‌گی و خلاقیت……… 153

4-3-18- آزمون فرضیه فرعی(2-5): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین فاصله‌گیری و خلاقیت……… 155

4-3-19- آزمون فرضیه (2-6): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین مراعات(ملاحظه‌گری) و خلاقیت…….. 157

4-3-20- آزمون فرضیه فرعی(2-7): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین نفوذپذیری و خلاقیت…….. 159

4-3-21- آزمون فرضیه فرعی(2-8): آزمون مربوط به وجود همبستگی بین کارمداری(تأکید بر تولید) و خلاقیت…..161

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1-مقدمه………………………….. 165

5-2- مروري مختصر بر بيان مسأله………………………….. 165

5-3- بحث و نتیجه‌گیری…………………………… 169

5-4) ارائه پيشنهادات……………………………. 179

5-4-1)پيشنهادات بر مبناي يافته‌هاي تحقيق…………. 188

5-4-2- مقایسه نتایج پژوهش با نتایج تحقیقات گذشته……………180

5-4-2) پيشنهادات براي تحقيقات آتي…………………. 189

منابع و مآخذ……………………………..

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چکیده:

هدف از پژوهش حاضر، بررسي ارتباط بین جو سازماني با استرس شغلي و خلاقيت در كاركنان اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی مي­باشد.گروه نمونه مشتمل بر 88 نفر از مديران و کارشناسان اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی بودند که به گونه تصادفي برگزيده شدند. براي انجام اين پژوهش توصيفي، مقطعي و کاربردي از پرسشنامه بهره گیری گردید که پس از سنجش روايي و پايايي (ميزان پايايي 0.773 محاسبه گرديد) بر اساس نمونه­گيري تصادفي بين مديران و کارشناسان اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی توزيع گرديد. و در نهايت 88 پرسشنامه جمع‌آوري گرديد. تجزيه و تحليل داده­هاي پژوهش با بهره گیری از نرم‌افزار SPSS16 و آزمون همبستگي پیرسون و تحليل رگرسيون صورت گرفته می باشد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد که کلیه‌ی فرضیه‌های پژوهش مورد تأیید قرار گرفتند.

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

فرنچ و همکاران عقیده دارند که جو سازمانی عبارت از یک پایگاه قوی از ادراک کارکنان درمورد ویژگی‌ها و کیفیت سازمانی می‌باشد (فرنچ[1] و همکاران، 1985). به بیانی دیگر، جو سازمانی به ادراک مشترک از خط مشی‌ها، عادات و رویه‌های رسمی و غیر رسمی گفته می گردد (شادور[2] و همکاران، 1999). بعضی از روانشناسان ریشه استرس را برگرفته از واژه لاتین Stringere به معنای to draw tight می‌دانند (آرنولد[3] و همکاران، 2005). بعضی دیگر آن را از واژه قدیمی فرانسوی Destresse به معنای قرار گرفتن در شرایط محدود و پریشان دانسته‌اند (فانتانا[4]، 1989). کفایت خلاقیت را چنین توصیف می کند: خلاقیت به منزله ظرفیت و استعداد بعضی از افراد در پدید آوردن ترکیبات و آثاری جدید در زمینه‌های هنری، مکانیکی و نظایر آن می باشد که پیشتر ناشناخته بوده‌اند (کفایت، 1994). اين فصل با در نظر داشتن مطالب ياد شده فوق به بررسي ضرورت انجام تحقيق، فرضيات تحقيق، اهداف تحقيق و … مي­پردازد.

1-2- بيان مسأله تحقيق:

در هر سازماني، نوعي احساس هويت جمعي پديد مي‌آيد كه تجمع سادة افراد را به شخصيت متمايز محل كار تبديل مي‌كند. اين، احساس طبيعي ناشي از محل كار، تحت عناوين متعدد مانند خصوصيات سازماني، محيط اجتماعي، جو، ايدئولوژي، اقليم، فرهنگ، سيستم پيش آمده، و سازمان رسمي ، تحليل و مطالعه شده می باشد. جو سازماني اصطلاح وسيعي می باشد كه به ادراك كاركنان از محيط هاي عمومي كار در سازمان اطلاق شده و متأثر از سازمان رسمي، غيررسمي، شخصيت افراد و رهبري سازماني می باشد (هوي و ميسكل،ترجمه عباس زاده،1376) از سوي ديگر،واژه استرس يا فشار رواني كه ريشه آن درعلم زبان شناسي می باشد، توسط روانشناساني كه در اين حيطه كار مي‌كردند، ارائه گردید. يكي از منابع ريشه آن را واژه لاتين stringere به معنای محکم کشیدن می‌داند (آرنولد، رابرتسون و كوپر 1990)؛ بعضی دیگر آن را از واژه قدیمی فرانسوی می‌دانند(فانتونا 1989). چنین به نظر می‌رسد قرار گرفتن در محدوديت و تنگنا، توصيف‌كننده همان چيزي باشد كه احتمالاً بسياري از افراد در حين تجربه فشار رواني يا استرس احساس مي‌كنند. خلاقيت در دو دهه اخير، مخصوصاً بعد از كارهاي گيلفورد، مورد توجه زيادي قرارگرفته می باشد. اما سؤال اصلي در مورد تعريف خلاقيت تا حدودي لاينحل باقي مانده می باشد، زيرا هر يك از انديشمندان به گونه‌اي خلاقيت را تعریف کرده‌اند. در فرهنگ روانشناسی وبر خلاقیت عبارت می باشد از ظرفيت ديدن روابط جديد، پديدآوردن انديشه هاي غيرمعمول و فاصله گرفتن از الگوي سنتي تفكر. به نظر آیزنگ (1979) خلاقیت فرایند روانی می باشد که منجر به حل مسأله، ايده‌سازي، مفهوم‌سازي، ساختن اشكال هنري و نظريه‌پردازي مي‌گردد كه بديع و يكتاست (حائري‌زاده، 1381). به طوركلي، خلاقیت فرآيندي فكري و رواني می باشد و محصول خلاقيت، پديده‌اي نو و جديد و در عين حال داراي ارزش نيزمي باشد. البته خلاقيت يك توانايي عمومي می باشد و در همه افراد كم و بيش هست (سليماني، 1384). فرآيند خلاقيت فرآيندي هدفدار يا جهت‌دار، که براي نفع شخصي يا براي نفع گروه اجتماعي مي‌باشد. خلاقيت یكي از راه‌هاي تفكر می باشد و ناشي از تفكر واگرا می باشد و مترادف هوش نيست كه توانايي‌هاي ذهني را دربرگيرد (شعاري‌نژاد، 1374). افراد خلاق داراي ويژگي‌هايي نظيرانگيزه پيشرفت سطح بالا، كنجكاوي فراوان، علاقه زياد به نظم و ترتيب، قدرت ابراز وجود و خودكفايي، شخصيت غيرمتعارف و كامروا، پشتكار و انضباط در كارها، استقلال وداراي طرز فكر انتقادي و تفكر شهودي مي باشند(سيف، 13). از سوي ديگر، استرس يكي از آفات نيروي انساني شناخته شده می باشد و اثرات مخرب آن بر زندگي فردي واجتماعي افراد كاملاً مشهود می باشد كاركنان بعنوان يكي از آسيب پذيرترين قشرها در برابر استرس هاي بيشماري قرار دارند. عوامل متعددي مي‌تواند منجر به ايجاد استرس گردد كه شناخت هر يك از اين عوامل مي‌تواند در ياري رساندن جهت دستيابي به اهداف سازمان مؤثر واقع شوند.

بنابراين روابط مدير يا سرپرست با كاركنان، بايد در برگيرندة رفتار صميمانه‌اي باشد كه منجر به ايجاد جوي سالم و باز، جهت پيشرفت كار كاركنان گردد. لذا با در نظر داشتن مطالب فوق، این پژوهش در صدد پاسخگویی به این مسئله می باشد که آیا بین جو سازمانی با استرس شغلی و خلاقیت در کارکنان اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی ارتباط هست ؟ اگر جواب مثبت می باشد نوع ارتباط‌ی آن چگونه می باشد؟

1-3- اهميت و ضرورت انجام تحقيق:

امروزه جهان ساكن نيست و دائماً در حال تغيير و دگرگوني می باشد. اين تغييرات، ركن اساسي جهان براي پيشرفت می باشد و اگر تغيير نكند بشر به كمال نمي‌رسد. براي رفع نيازهاي فردي و اجتماعي در فرايند پیشرفت سازمان ها بايد به تغيير و نوآوري به عنوان يك ضرورت نگاه كرد.از سوی دیگر جو سازماني قوياً بر شكل‌گيري تصور كاركنان از خود، توجه‌هاي آنان درمورد كار، مشاركت، مسئوليت پذيري، برقراري روابط متقابل با ديگران و خلاقيت آنان اثر مي‌گذارد. اگر سازمان بخواهد پيشرفت كند بايد خود را با نيازهاي جديد و تغييرات محيطي متناسب كند. سازمان بايد همگام با تغييرات محيط، ساختار خود را نیز تغيير دهد تا بتواند نيازهاي جديدي را برآورده سازد. مدير بايد هميشه به فكر بهبود و اصلاح جوسازماني باشد تا آن را كارا و اثربخش نگه دارد و در افراد ايجاد انگيزه نمايد و نيازهاي مادي و معنوي آنها را برآورده سازد. با در نظر داشتن مطالب فوق و تأثیر بسزای استرس در خلاقیت کارکنان و در نهایت جو سازمانی و با عنایت به اینکه چنین موضوعی در سطح کشور و بخصوص در اداره کل بیمه سلامت استان گلستان و ادارات تابعه شهرستانی صورت نگرفته می باشد محقق بر آن گردید تا با مطالعه آن، نتایج حاصله را به مسئولین مربوطه ارئه داده تا قدمی مثبت در جهت ایجاد جوی مناسب در این سازمان و همین‌گونه بروز خلاقیت روز افزون در کارکنان بردارد.

[1]. French WL, Kast FE, Rosenzweig JE.

[2]. Shadur MA, Kienzle R, Rodwell JJ

[3]. Arnold J, Silvester J.

[4]. Fontana

1-4- سوالات پژوهش

هر تحقيقي با سؤالي در ذهن محقق شروع مي­گردد. كه اين سؤال از نظاره مسائل و مشكلات موجود ناشي مي‌گردد. در صورتیکه با در نظر داشتن مطالعه ادبیات موضوعی پژوهش نتوان جهت خاصی را برای توصیف، اظهار ارتباط و یا اظهار تفاوت بین متغیرها، پیش­بینی نمود، بایستی به اظهار سؤال ویژه پرداخت (بازرگان، 1377، 37).

مرور ادبیات موضوعی مربوط به عنوان پژوهش حاضر نشان داده­می باشد که در جامعه آماری مورد مطالعه، تاکنون تحقیقی در این ارتباط انجام نگرفته می باشد، لذا تحقيق حاضر در پي پاسخگويي به سؤالات زير مي‌باشد كه شامل دو سؤال اصلي و سؤالات فرعي به توضیح زير مي­باشد.

آیا بین جو سازماني با استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟(سؤال اصلی اول)

– آیا بین روحیه و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین مزاحمت و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین بي علاقگی و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین صمیمیت و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین ملاحظه‌گری و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین فاصله‌گیری و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین تأکید بر تولید و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین جنسیت و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین نفوذ و پایایی و استرس شغلی ارتباط معنی‌داری هست؟

آیا بین جو سازماني با خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟(سؤال اصلی دوم)

– آیا بین روحیه و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین مزاحمت و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین بي علاقگی و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین صمیمیت و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین ملاحظه‌گری و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین فاصله‌گیری و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین تأکید بر تولید و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین جنسیت و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

– آیا بین نفوذ و پایایی و خلاقیت ارتباط معنی‌داری هست؟

تعداد صفحه : 211

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان